ولفگانگ پترسن کارگردان آلمانی درگذشت

«زیردریایی» در سال ۱۹۸۱ داستان دلخراش زندگی در یک زیردریایی آلمانی در جنگ جهان دوم را تصویر می‌کرد. نبوغ فیلم در این نهفته بود که پترسن توانست حس مردم را نسبت به مردانی معمولی که در زیردریایی خدمت می‌کردند هرچند در خدمت اهداف نازی بودند برانگیزاند. این فیلم با تعلیق و تراژدی که تصویر کرد موفق به کسب ۶ نامزدی اسکار شد که برای یک فیلم خارجی بسیار زیاد است که ۲ جایزه آن برای کارگردانی و فیلمنامه اقتباسی برای خود پترسن بودند. در فهرست آی‌ام‌دی بی از ۲۵۰ فیلم برتر تاریخ، «زیر دریایی» در رده ۷۱ جای دارد. تدوین کارگردان از این فیلم در ۲۹۳ دقیقه در قالب یک مینی سریال آلمانی در سال ۱۹۸۵ منتشر شد.

اولین فیلم پترسن در هالیوود، فیلم ماجراجویی فانتزی «داستان بی‌پایان» در سال ۱۹۸۴ بود که کارگردانی و فیلمنامه‌اش متعلق به خود وی بود و راجر ایبرت از آن به خاطر ایده‌ای که در دل فیلم نهفته بود و نشان دهنده ایمان یک کودک برای تغییر مسیر سرنوشت بود، تجلیل کرده بود.

فیلم بعدی که «دشمن من» نام داشت و درباره فضانوردی بود که در یک سیاره بیگانه با یک مارمولک دوست می‌شود، نه با اقبال منتقدان روبه‌رو شد و نه فروش خوبی کرد و موجب شد تا این کارگردان ۶ سال به سراغ ساخت فیلمی نرود.

او سال ۱۹۹۱ با فیلم رازآلود «متلاشی شده» با بازی تام برنگر و باب هاسکینز بازگشت که درباره مرد ثروتمندی بود که دچرا فراموشی شده، اما فیلمنامه با اقبال منتقدان روبه‌رو نشد.

پترسن با فیلم تحسین شده «در خط آتش» کلینت ایستوود در سال ۱۹۹۳ یک بازگشت خلاقانه فوق‌العاده انجام داد. در آن فیلم ایستوود در نقش یک مامور سرویس مخفی بازی می‌کرد که در جلوگیری از ترور جان اف کندی در سه دهه قبل ناموفق بود و حالا دوباره رییس جمهوری در معرض خطر بود. این فیلم فروش موفق ۱۷۷ میلیون دلاری را ثبت کرد و با تحسین منتقدان روبه‌رو شد.

وی سال ۱۹۹۵ با «شیوع» با بازی داستین هافمن و مورگان فریمن با فیلمی با موضوع یک ویروس کشنده فروشی ۱۹۰ میلیون دلاری را به دست آورد و سال ۱۹۹۷ با «ایر فورس وان» هریسون فورد را در نقش رییس جمهوری گذاشت که در معرض خطر بود و در میانه یک توطئه تروریستی در هواپیمای ریاست جمهوری باید خودش وارد عمل می‌شد. این فیلم با فروش ۳۱۵ میلیون دلار در باکس آفیس جهانی موفقیت بزرگی را برای این کارگردان رقم زد.

«توفان کامل» در سال ۲۰۰۰ با بازی جورج کلونی و مارک والبرگ در نقش خدمه یک کشتی ماهیگیری که در توفان گیر کرده‌اند منتقدان را تحت تاثیر قرار نداد اما مخاطبان برای تماشای آن ۳۲۹ میلیون دلار پرداختند.

پروژه بعدی پترسن «تروآ» با بازی برد پیت، اریک بانا و اورلاندو بلوم بود که هرچند منتقدان آن را نپسندیدند اما منتقد «نیویوکر» از آن به عنوان فیلمی خشن، جدی، هیجان‌انگیز، تراژیک و لحنی مناسب برای ارایه هومر یاد کرد.

«پوزئیدون» در سال ۲۰۰۶ که با بودجه ۱۶۰ میلیون دلاری تولید شد و تنها ۱۸۲ میلیون دلار فروخت و با محاسبه هزینه‌های تبلیغاتی ضرر بزرگی برای برادران وارنر بود، آخرین فیلم پترسن برای هالیوود شد.

هرچند به نظر می‌رسید وی بازنشسته شده اما یک دهه بعد فیلمی در آلمان با عنوان «۴ نفر علیه بانک» ساخت.

پترسن در آلمان به دنیا آمده بود و در دهه ۱۹۶۰ کارش را با کارگردانی نمایش‌هایی در هامبورگ شروع کرد و پس از تحصیل در رشته نمایش در برلین و هامبورگ به عضویت در آکادمی فیلم و تلویزیون برلین درآمد. وی در دهه ۱۹۷۰ مشغول ساخت فیلم‌های تلویزیونی بود و اولین فیلم بلند وی تریلر روان‌شناختی «یکی یا دیگری از ما» در سال ۱۹۷۴ بود که یورگن پروچنو در آن بازی کرد.