سلمان خان درخشان اما «سکندر» گرفتار ضعف فیلمنامه و کارگردانی

به گزارش فیلم ۲۴، فیلم «سکندر» (Sikandar) به کارگردانی آ.آر. موروگادوس و با بازی سلمان خان، یکی از پر سر و صداترین آثار بالیوود در سال ۲۰۲۵ محسوب می‌شد. این فیلم که با بودجه‌ای بالغ بر ۲۰۰ کرور روپیه تولید شده، در ابتدا امیدهای بسیاری را در دل هواداران سینمای تجاری هند برانگیخت. سلمان خان پس از مدت‌ها، با نقشی قهرمان‌محور و احساسی به سینما بازگشته و از همان ابتدا وعده داده می‌شد که «سکندر» قرار است ترکیبی از اکشن، درام و احساسات انسانی باشد. اما آیا این فیلم توانست انتظارات را برآورده کند؟

داستانی با پتانسیل بالا اما اجرای سطحی

در محور داستان «سکندر»، با شخصیتی به نام سنجای راجکوت (ملقب به سکندر) مواجهیم؛ پادشاهی مردمی و کاریزماتیک در گجرات که در پی قتل همسر محبوبش سایشری (با بازی راشمیکا ماندانا) توسط یک وزیر فاسد، تصمیم می‌گیرد از سه گیرنده اعضای بدن او در شهر بمبئی محافظت کند. این سه نفر، نماینده سه طبقه اجتماعی متفاوت هستند: یک پسر نوجوان از زاغه‌های داراوی، یک دختر نابینا، و یک دانشجوی افسرده که قلب سایشری را دریافت کرده است.

اگرچه ایده‌ی اولیه فیلم به‌وضوح ظرفیت خلق درامی عاطفی و انسانی را دارد، اما روایت فیلم در عمل چیزی فراتر از مجموعه‌ای از کلیشه‌ها و احساسات سطحی نیست. داستان به شکلی اغراق‌آمیز و گاه غیرمنطقی پیش می‌رود، و تلاش نویسنده برای ترکیب مضامین عدالت، فداکاری و رستگاری، بیشتر به مونتاژی ناهماهنگ شبیه است تا یک روایت سینمایی منسجم.

فیلم‌نامه، با وجود ایده‌ای قوی، فاقد عمق لازم است و شخصیت‌ها به درستی پرداخت نشده‌اند. گذشته از سکندر، که قهرمان همیشگی سینمای تجاری است، سایر شخصیت‌ها تنها به عنوان ابزارهایی برای نمایش بزرگی و فداکاری او عمل می‌کنند. هیچ‌کدام از سه فرد گیرنده اعضای بدن سایشری، آن‌طور که باید و شاید شخصیت‌پردازی نشده‌اند و تعامل سکندر با آن‌ها نیز بیشتر شبیه پند و اندرزهای کلیشه‌ای است تا رابطه‌ای انسانی و واقعی.

سلمان خان؛ نقطه اتکای اصلی فیلم

در میان تمام کاستی‌ها، بازی سلمان خان برجسته‌ترین و شاید تنها نکته مثبت فیلم محسوب می‌شود. او در نقش سکندر، با کاریزمای همیشگی‌اش توانسته تا حدی ضعف‌های فیلمنامه را جبران کند. اگرچه نقش‌آفرینی او نیز گاه از احساسات اغراق‌آمیز و ژست‌های کلیشه‌ای خالی نیست، اما حضور مقتدر و صدای رسای او در بسیاری از صحنه‌ها مخاطب را با خود همراه می‌سازد.

سلمان خان توانسته تضاد میان قهرمان بودن و انسان بودن را تا حدی به نمایش بگذارد؛ او در نقش یک پادشاه غم‌زده که به دنبال نجات جان دیگران است، گاه موفق می‌شود احساس همدردی مخاطب را برانگیزد. با این حال، این تلاش‌ها نیز زیر سایه فیلمنامه‌ای ضعیف و کارگردانی نه‌چندان الهام‌بخش، کم‌فروغ باقی می‌ماند.

کارگردانی؛ نقطه ضعف عمده

آ.آر. موروگادوس که سابقه ساخت فیلم‌های اکشن موفقی چون Ghajini را در کارنامه دارد، در «سکندر» نتوانسته به سطح توقعات برسد. کارگردانی فیلم فاقد انسجام بصری و روایی است. صحنه‌های اکشن، که می‌توانستند برگ برنده فیلم باشند، بدون تنش، بدون خلاقیت و کاملاً قابل پیش‌بینی اجرا شده‌اند. تدوین ناهماهنگ و موسیقی پس‌زمینه تکراری نیز بر این ضعف‌ها افزوده است.

جلوه‌های ویژه در سطح متوسط باقی مانده‌اند و در برخی صحنه‌ها حتی به نظر می‌رسد که به‌جای خلق واقعیت، تماشاگر با انیمیشنی ضعیف مواجه است. نبود ریتم در روایت و تغییر ناگهانی لحن فیلم بین درام، اکشن و حتی ملودرام، باعث شده مخاطب درگیر فیلم نشود.

بازخوردها؛ مخاطبان ناراضی، منتقدان ناامید

فیلم «سکندر» که در تاریخ ۳۰ مارس ۲۰۲۵ همزمان با عید فطر اکران شد، نتوانست انتظارات گیشه را برآورده کند. با وجود تبلیغات گسترده و حضور یک ستاره بزرگ، فروش جهانی فیلم حدود ۱۷۷ کرور روپیه اعلام شد؛ رقمی که پایین‌تر از هزینه تولید آن است.

منتقدان نیز نقدهای تندی به فیلم وارد کردند. روزنامه تایمز آو ایندیا به فیلم امتیاز ۲ از ۵ داد و آن را به خاطر داستان ضعیف، فقدان تنوع در اجرا و عدم تأثیرگذاری صحنه‌های اکشن مورد انتقاد قرار داد. پس از پخش فیلم بر روی نتفلیکس از تاریخ ۲۵ مه ۲۰۲۵، کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز نسبت به فیلم واکنش‌های منفی نشان دادند. بسیاری از کاربران، فیلم را نمونه‌ای از «اکشن‌های بی‌رمق و فیلمنامه‌های بی‌هدف» توصیف کردند و آن را با آثار به‌مراتب موفق‌تری مانند فیلم‌های اخیر شاهرخ خان مقایسه کردند.

«سکندر» از آن دسته فیلم‌هایی است که می‌خواهد پیام‌های بزرگی را منتقل کند اما ابزار و توان لازم برای انجام این کار را ندارد. فیلم می‌کوشد تا در لفافه‌ای از احساسات و هیجان، داستانی انسانی و پرمفهوم را روایت کند، اما نه کارگردانی موفقی دارد، نه فیلمنامه‌ای قوی و نه شخصیت‌هایی که بتوان با آن‌ها همذات‌پنداری کرد.

در این میان، تنها نقطه قوت فیلم بازی درخشان سلمان خان است که با تمام توانش کوشیده است تا نقش سکندر را با اقتدار و احساس به تصویر بکشد. اما حتی حضور او نیز برای نجات فیلم کافی نیست.

در نهایت، «سکندر» را می‌توان تجربه‌ای ناتمام در سینمای بالیوود دانست؛ فیلمی که اگرچه در ظاهر پرزرق و برق است، اما در درون، از ضعف‌های ساختاری جدی رنج می‌برد. برای مخاطبانی که انتظار یک اثر قوی، احساسی و به‌یادماندنی را دارند، شاید بهتر باشد به سراغ فیلم‌های دیگری بروند.